مراجع شبه قضایی مرتبط با کاربری 1(کمیسیون طرح تفصیلی)

تاریخ ارسال : 1405/03/05

معرفی کمیسیون طرح تفصیلی(کمیسیون ماده ۵)
یکی از کمیسیون های مهم در حوزه حقوق شهری و مرتبط با بحث کاربری ها، کمیسیون موضوع ماده ۵ قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران موسوم به کمیسیون طرح تفصیلی می باشد. خاستگاه قانونی این کمیسیون ماده ۵ قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران اصلاحی ۱۳۹۰/۰۳/۳۱ و صلاحیت ذاتی آن بررسي و تصويب طرحهای تفصيلی شهری و تغييرات آنها است.

🔹طرح تفصیلی شامل چه مواردی است؟ 
به موجب بند ۳ از ماده ۱ قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی طرح تفصیلی طرحی است بر اساس معیارها و ضوابط کلی طرح جامع شهر که موارد زیر در آن تعیین می شود: 
۱-نحوه استفاده از زمین های شهری در سطح محلات مختلف شهر( تعیین یا تغییر کاربری) 
۲- وضع دقیق و تفصیلی شبکه عبور و مرور 
۳-میزان و تراکم جمعیت در مناطق شهری 
۴-تعیین و ساخت و ساز  
۵- تعیین ضوابط تفکیک اراضی
۶-تعیین محدوده بافت فرسوده شهری

 💠خروج کمیسیون ماده ۵ از حدود صلاحیت و اختیارات قانونی: 
علیرغم تصریح و نص قانون در مورد حدود صلاحیت و اختیارات قانونی کمیسیون ماده ۵ موارد زیادی مشاهده می شود که این کمیسیون با خروج از حدود اختیارات قانونی خود اقدام به وضع مصوباتی نموده که منتهی به ابطال در دیوان عدالت اداری شده است. 
🔹چند مورد رایج خروج کمیسیون ماده ۵ از حدود صلاحیت و اختیارات قانونی عبارتند از:  
۱-تصمیم گیری در مورد ورود و خروج به محدوده شهر: محدوده شهر در طرح جامع شهر و در صورتی که شهر طرح جامع نداشته باشد در طرح هادی شهر مشخص می شود که تصویب هر دو طرح مذکور در صلاحیت ذاتی مراجعی غیر از کمیسیون ماده ۵ می باشد. 
۲- تعیین مابه ازاء در مقابل تغییر یا تعیین کاربری یا اعطای تراکم موردی: 
کمیسیون ماده ۵ فقط می تواند در خصوص تغییر یا تعیین کاربری ملک یا تغییر ضوابط ساخت و ساز از جمله اعطای تراکم مازاد تصمیم بگیرد و حق ندارد در تصمیم خود شهروند را مکلف به پرداخت مابه ازاء به شهرداری نماید.
۳-تعیین مدت برای تغییر کاربری 

💠اعتراض به تصمیم کمیسیون ماده ۵ :
بر اساس تبصره ۳ ماده ۳ از قانون دیوان عدالت اداری و ماده ۱ دستورالعمل نظارت بر مراجع شبه قضایی مصوب ۱۳۹۹ ،کمیسیون ماده ۵  یک مرجع شبه قضایی محسوب می شود و بر اساس رویه مورد پذیرش، اعتراض به تصمیمات و مصوبات این کمیسیون مستنداً به بند ۲ ماده ۱۰ قانون دیوان عدالت اداری مستقیماً در شعب تجدیدنظر دیوان مورد رسیدگی قرار می گیرد.
🔹خوانده: بر اساس رأی شماره ۱۵۸ و ۱۵۹ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۳۸۱/۰۵/۱۳ کمیسیون ماده ۵ شخصیت حقوقی مستقل داشته و باید خوانده دعوی باشد. چنانچه کمیسیون خوانده قرار نگیرد قرار رد شکایت صادر می شود .
نکته: چون کمیسیون شناسه ندارد آدرس اداره کل راه و شهرسازی به عنوان دبیرخانه و محل استقرار کمیسیون باید درج شود.( در مورد شهر تهران خوانده کمیسیون ماده ۵ با آدرس شهرداری) 

🔹خواسته صحیح: ابطال مصوبه کمیسیون ماده ۵ ( اعتراض به تصمیم کمیسیون ماده ۵ یا اعتراض به رأی کمیسیون ماده ۵ یا اعتراض به طرح تفصیلی یا ابطال طرح تفصیلی)